Ef að einhver kemur að þér og lætur eins og hann eða hún hafi allan sannleikann og svör við öllu, hvort sem er í stjórnmálum eða annari hugmyndafræði, er viðkomandi að ljúga.

Anarkistapælingin gerir ráð fyrir því að hvert og eitt okkar hafi til að bera hæfileika til að ráða hlutunum fyrir okkur sjálf. Hvað er einlægara en það?

Hver sá stjórnmálaflokkur sem býður þér að kjósa sína menn gerir ráð fyrir því að þú sért ekki andlega eða siðferðilega fær um að koma að skipulagningu og framkvæmd ýmissa þátta í þínu eigin samfélagi og þarmeð þínu eigin lífi. Þannig yfirfærir hið getulausa lýðræði getuleysi sitt út á meðal viðfangsefna sinna.

Það er alveg sama hversu þróað það á að heita og sama hversu vel eitthvert skipulag á að hafa gengið einhversstaðar annarsstaðar, það er aldrei hægt að heimfæra það upp á aðrar aðstæður og ætlast til að það gangi upp á sama hátt. Vélar og tæki má sníða inn í hvaða kerfi sem er og mögulega gróðurhúsaplöntur líka, en gróður almennt, dýr eða menn alls ekki, hvað þá viðkvæmustu sköpun mannsins; hugsunina.

Þessvegna er út í hött að vera að hópa einstaklinga undir stefnuskrá stjórnmálaflokks eða siðferðikenningar og guðsmynd einhverra ákveðinna trúarbragða.

"Það er ekkert vald nema þú sjálf/ur" (Crass)

Og sé ekkert vald nema þú sjálf/ur berð þú sjálf/ur alla ábyrgð á hvernig og hvort þú nýtir þér það vald sem býr í þér. Vald er vandmeðfarið fyrirbæri. Vald er stórhættulegt fyrirbæri í höndunum á fólki, því skyldi ekki nokkur maður fá annari manneskju vald yfir lífi sínu, að hluta eða að fullu.

Að bjóða annari manneskju að taka þátt í lífi sínu er allt annað fyrirbæri sem auðvelt er að rugla saman við valdayfirtöku. Margir einstaklingar eru heldur ekki færir um að vera þátttakendur í lífi annara því hegðun þeirra fer að stjórnast af valdagræðgi og þau vinna í því að gera ítök sín í lífi hins meiri, líklega í tilraunum til að útfæra eigin sjálfsvitund á kostnað annara. Mögulega eiga þessir einstaklingar við einhver vandamál að stríða, eins og brenglaða sjálfsmynd, og í stað þess að vinna í þeim er unnið í lífum annara.

Á sama hátt og af svipuðum ástæðum hleypa einstaklingar öðrum inn í líf sitt og hengja sig á tilveru annara í stað þess að vinna í því að þekkja sig sjálf og byggja sig upp.

Ástæður þessa má m.a. finna í því að innan neyslusamfélagsins erum við öll þegnar einhverra annara. Samfélagið er skipulagt á grunni brenglaðrar lýðræðismyndar og auðvaldshyggju. Í augum bæði ríkisstjórnarinnar og þeirra fyrirtækja og samtaka sem berjast um réttinn til að nýta hæfileika okkar erum við viðfangsefni. Ríkisstjórnin nýtir sér hæfileika okkar til að vinna fyrir sig, við borgum skatta sem viðhalda henni fjárhagslega (og leyfa meðlimum ríkisstjórnarklúbbsins að leika sér) og við tryggjum lögmæti þess að hún haldi því áfram með því að taka þátt í kosningum til alþingis. Kosningaþátttaka er ekki að neyta réttar síns til að taka þátt í stýringu þjóðfélagsins heldur að gefa upp rétt sinn til þess. Kosningaþátttaka er uppgjöf.

Fyrirtæki ýmiskonar nýta einnig starfskrafta okkar til að afla sér fjár. Að við nýtum okkur atvinnutækifærin sem fyrirtækin bjóða okkur til að afla okkur fjár er öfugsnúningur því fyrirtækin borga okkur aðeins þá lægstu mögulegu upphæð sem þau komast upp með og hvert og eitt okkar er rekið úr vinnu um leið og það borgar sig fyrir reksturinn. Síðan borgum við þessum sömu fyrirtækjum launin okkar tilbaka með því að vera viðfangsefnið "neytendur". Þannig höfum við ekkert vald yfir eigin lífi og varla eigin hugsunum.

Allir innan ríkisstjórnarinnar eru í samkeppni. Öll fyrirtæki á markaðnum eru í samkeppni. Allt í samfélaginu hvetur okkur til að vera í samkeppni hvað varðar útlit, lífsstíl og atvinnuform. Þannig er okkur kennt að vera ekki sjálfstæðar einingar heldur að byggja sjálfsmynd okkar á að vera betri en aðrir. Okkur er kennt að nýta okkur aðrar manneskjur til að annaðhvort bæta eigin sjálfsmynd og/eða að hengja okkar sjálfsmynd á aðra.

Vald gerir samskipti okkar sjúk.

Hvernig við tökum þátt í lífi hvors annars á heilbrigðan hátt er hlutur sem við verðum að læra. Börn bjóða uppalendum sínum að taka þátt í lífi sínu, held ég, að vissu marki. Uppalendur verða að taka þátt í lífi barna sinna en verða að þekkja mörk yfirráða og afskiptaleysis um leið. T.d. hjúkrunarfræðingar taka þátt í lífi skjólstæðinga sinna á grundvelli samvinnu. Fólk sem þarf hjálp til að vinna úr ýmsum málum býður öðrum að taka þátt í lífi sínu, þau sem hjálpa verða að þekkja takmörk sín.

Vald misbýður þeirri gagnkvæmu virðingu sem við verðum öll að tileinka okkur.

- Sigurður Harðarson